Mieneke Aalberts-Vergunst

‘Juf, jullie hebben twee kinderen, dus jullie hebben 'dat' dan twee keer gedaan?’ Even slikken… Misschien zeg je: ‘Dat klopt niet helemaal, wat je nu zegt.’ ‘Nee? Hoeveel keer dan?’ De leerkrachten bij de teamtraining schieten in de lach. Totdat iemand zegt: ‘Maar eerlijk? Ik zou even niet weten wat ik dan moet zeggen.’ En dat is precies waarom we oefenen.
 
Bij relationele en seksuele vorming gaat het namelijk niet alleen om de lessen uit de methode. Het gaat vooral om de gesprekken die onderweg ontstaan. De onverwachte vragen. De gevoelige opmerkingen. De ouder die kritisch is. De leerling die iets vertelt wat je niet had zien aankomen. Of de collega die worstelt met hoe hij of zij deze lessen vorm moet geven.
 
Kinderen zijn nieuwsgierig en soms verrassend direct. Ze stellen vragen waar je niet op voorbereid bent. Op zo'n moment moet je snel schakelen. Hoe blijf je open en respectvol? Hoe geef je antwoord zonder te veel over jezelf prijs te geven? Hoe houd je het gesprek passend bij de leeftijd van het kind?
 
Zorgen van ouders
Niet alleen kinderen stellen vragen.  ‘Wij overwegen onze kinderen thuis te houden tijdens deze lessen. Wij vinden dat seksuele vorming een taak van ouders is, niet van school.’ Of: ‘Mijn dochter kwam thuis met vragen waar ze nog helemaal niet mee bezig was. Waarom moet dit eigenlijk al in groep 5? Ik ben hier echt niet blij mee!’ Hoe reageer je dan? Hoe luister je naar de zorgen van ouders zonder direct in de verdediging te schieten? Hoe leg je uit welke keuzes de school maakt en waarom?
 
En soms begint het gesprek niet in de klas of met ouders, maar gewoon in de teamkamer.
‘Ik vind dit eigenlijk helemaal niks. Het onderwijs krijgt van alles op het bordje, laat ouders hun kinderen hierin opvoeden.’ ‘Het is gewoon zo ingewikkeld geworden rondom identiteit en gender. Hoe ga ik hiermee om in mijn klas? Voor je het weet heb ik de eerste ouders op de stoep.’ Of een collega die zich zorgen maakt over opmerkingen van een leerling en niet goed weet wat daarmee te doen. Ook dat zijn gesprekken die aandacht vragen. Hoe voer je ze zorgvuldig? Hoe blijf je met elkaar in verbinding? En hoe zorg je ervoor dat zorgen gedeeld worden zonder dat er direct conclusies worden getrokken?
 
Veilige oefenplek
Sinds kort ben ik naast mijn werk als onderwijsadviseur voor Wonderlijk gemaakt ook inzetbaar als trainingsacteur. Die combinatie vind ik prachtig, omdat ik scholen niet alleen kan helpen nadenken over deze gesprekken, maar ze ook daadwerkelijk kan laten oefenen. Ik kan in de rol van een leerling, ouder of collega stappen om samen te oefenen met herkenbare praktijksituaties. Niet om mensen te testen, maar juist om een veilige oefenplek te creëren. Een plek waar je mag zoeken naar woorden, verschillende reacties kunt uitproberen en mag ontdekken wat bij jou past. Want kennis opdoen is één ding. Een gesprek daadwerkelijk voeren is iets anders. Vooraf kunnen we samen nadenken over wat je wilt leren en oefenen, en achteraf blikken we daar samen op terug. Als trainingsacteur geef ik feedback vanuit de rol die ik speel, maar denk ik ook mee vanuit mijn ervaring als onderwijsadviseur.

Goed toegerust
Kinderen, ouders en collega's hebben open en echte mensen nodig die durven luisteren, zorgvuldig communiceren en aanwezig blijven wanneer een gesprek spannend wordt. De oefenvormen kunnen daarbij heel verschillend zijn. Soms kiest een leerkracht voor een persoonlijk leerdoel in een veilige een-op-een oefensituatie. In andere gevallen spelen we een praktijksituatie uit voor het hele team, zodat collega's kunnen meekijken, meedenken en van elkaar kunnen leren.
 
Altijd staat hetzelfde doel centraal: goed toegerust zijn om op een open manier de gesprekken te voeren die relationele en seksuele vorming met zich meebrengt. Want sommige gesprekken kun je niet van tevoren voorspellen. Je kunt er wél op voorbereid zijn. Voor mij zit de kracht van werken met een trainingsacteur niet in het uit je hoofd leren van perfecte antwoorden op ingewikkelde vragen, maar in het oefenen van vertrouwen. Ik draag daar graag aan bij!  
 
Geïnteresseerd in een teamtraining met trainingsacteur? Neem contact met ons op!